Η Κίνα εξαλείφει την απόλυτη φτώχεια ενώ οι δισεκατομμυριούχοι πηγαίνουν για βόλτα στο διάστημα (Vijay Prashad, Τριηπειρωτική)

Μεταφράσαμε το εβδομαδιαίο δελτίο του Vijay Prashad, Ινδού ιστορικού, δημοσιογράφου και διευθυντή της Τριηπειρωτικής: Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών

Συγκλονιστικές ειδήσεις προέρχονται από την εμβληματική έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) για τις Προοπτικές της Παγκόσμιας Οικονομίας. Η έκθεση επισημαίνει πολλά από τα επείγοντα ζητήματα που αντιμετωπίζει ο πλανήτης μας: διαταραχές στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, αυξανόμενα έξοδα αποστολής, ελλείψεις ενδιάμεσων αγαθών, αυξανόμενες τιμές των αγαθών και πληθωριστικές πιέσεις σε πολλές οικονομίες. Οι ρυθμοί παγκόσμιας ανάπτυξης αναμένεται να αγγίξουν το 6% το 2021 και το 4,9% το 2022, ωθούμενοι από το υψηλότερο παγκόσμιο δημόσιο χρέος. Σύμφωνα με την έκθεση, το χρέος αυτό «έφθασε σε πρωτοφανές επίπεδο που προσεγγίζει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ το 2020 και προβλέπεται να παραμείνει στο επίπεδο αυτό το 2021 και το 2022». Το εξωτερικό χρέος των αναπτυσσόμενων χωρών θα παραμείνει υψηλό, με ελάχιστες προσδοκίες για ανακούφιση.

Κάθε χρόνο, η επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ Gita Gopinath επισημαίνει τα βασικά θέματα της έκθεσης στο blog της. Φέτος, το blog της έχει έναν ξεκάθαρο τίτλο: «Περαιτέρω Διάκριση: Διεύρυνση των χασμάτων στην παγκόσμια ανάκαμψη». Το χάσμα εκτείνεται κατά μήκος των γραμμών Βορρά-Νότου, με τις φτωχότερες χώρες να μην μπορούν να βρουν εύκολο δρόμο για την παγκόσμια ύφεση που προκαλείται από την πανδημία. Μια σειρά λόγων προκαλούν αυτό το χάσμα, όπως η τιμωρία της εξάρτησης από την παραγωγή υψηλής έντασης, η συνολική φτώχεια των πληθυσμών και τα μακροχρόνια προβλήματα του χρέους. Αλλά η Gopinath επικεντρώνεται σε μία πτυχή: το απαρντχάιντ του εμβολίου. «Σχεδόν το 40% του πληθυσμού στις προηγμένες οικονομίες έχει εμβολιαστεί πλήρως, σε σύγκριση με το 11% στις οικονομίες των αναδυόμενων αγορών, και ένα πολύ μικρό ποσοστό στις αναπτυσσόμενες χώρες χαμηλού εισοδήματος», γράφει. Η έλλειψη εμβολίων, υποστηρίζει, είναι η κύρια αιτία των «αυξανόμενων κενών στην παγκόσμια ανάκαμψη».

Αγρότες σκάβουν τη γη σε μια εταιρεία βιολογικών μπαμπού, η οποία ιδρύθηκε για να βοηθήσει να βγει από την φτωχεια το Longmenao, ένα χωριό που είναι επίσημα καταχωρημένο ως φτωχό, στην περιοχή Wanshan, Επαρχία Guizhou, Απρίλιος 2021.

Αυτά τα ευρύτερα κενά έχουν άμεσο κοινωνικό αντίκτυπο. Η έκθεση του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών για το 2021, The State of Food Insecurity and Nutrition in the World, σημειώνει ότι «σχεδόν ένας στους τρεις ανθρώπους στον κόσμο (2,37 δισεκατομμύρια) δεν είχε πρόσβαση σε επαρκή τρόφιμα το 2020 – αύξηση κατά σχεδόν 320 εκατομμυρίων ανθρώπων σε μόλις έναν χρόνο». Η πείνα είναι ανυπόφορη. Οι εξεγέρσεις για τα τρόφιμα είναι πλέον εμφανείς, με δραματικό τρόπο στη Νότια Αφρική. «Μας σκοτώνουν απλώς με πείνα εδώ», είπε ένας κάτοικος του Durban που είχε κίνητρο να συμμετάσχει στις διαμαρτυρίες. Αυτές οι διαμαρτυρίες, καθώς και τα νέα δεδομένα που δημοσιεύθηκαν από το ΔΝΤ και τον ΟΗΕ, έχουν επαναφέρει την πείνα στην παγκόσμια ατζέντα.

Στα τέλη Ιουλίου, το Οικονομικό και Κοινωνικό Συβούλιο των Ηνωμένων Εθνών διοργάνωσε ένα πολιτικό φόρου υψηλού επιπέδου για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η υπουργική δήλωση του φόρουμ αναγνώριζε ότι «η κρίση που προκλήθηκε από την πανδημία COVID-19 έχει αποκαλύψει και επιτείνει τις αδυναμίες και τις ανισότητες του κόσμου μας εντός και μεταξύ των χωρών, έχει τονίσει τις συστημικές αδυναμίες, προκλήσεις και κινδύνους και απειλεί να σταματήσει ή να βλάψει την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην υλοποίηση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης». Οι δεκαεπτά Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDG) υιοθετήθηκαν από τα κράτη μέλη του ΟΗΕ το 2015. Αυτοί οι στόχοι περιλαμβάνουν ανακούφιση της φτώχειας, τερματισμό της πείνας, καλή υγεία και ισότητα των φύλων. Πριν από την πανδημία, ήταν ήδη σαφές ότι ο κόσμος δεν θα είχε εκπληρώσει αυτούς τους στόχους μέχρι το 2030, όπως είχε προβλεφθεί, σίγουρα ούτε καν ο βασικότερος στόχος της εξάλειψης της πείνας.

Κατά τη διάρκεια αυτής της ζοφερής περιόδου, στα τέλη Φεβρουαρίου 2021, ο πρόεδρος της Κίνας Xi Jinping ανακοίνωσε ότι -σε αντίθεση με αυτήν τη γενική παγκόσμια ύφεση- η Κίνα είχε εξαλείψει την ακραία φτώχεια. Τι σημαίνει αυτή η ανακοίνωση; Η ομάδα μας στη Τριηπειρωτική: Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών ανέφερε τον περασμένο μήνα ότι 850 εκατομμύρια άνθρωποι είχαν βγει από την απόλυτη φτώχεια (το αποκορύφωμα μιας διαδικασίας επτά δεκαετιών που ξεκίνησε με την Κινεζική Επανάσταση του 1949), ότι το κατά κεφαλήν εισόδημά τους είχε αυξηθεί στα 10.000 δολάρια (δεκαπλάσια αύξηση τα τελευταία είκοσι χρόνια), και ότι προσδόκιμο ζωής είχε αυξηθεί σε 77,3 έτη κατά μέσο όρο (έναντι 35 ετών το 1949). Έχοντας ολοκληρώσει τους SDG για τη μείωση της φτώχειας δέκα χρόνια νωρίτερα, η Κίνα συνέβαλε σε ποσοστό άνω του 70% της συνολικής μείωσης της φτώχειας στον κόσμο. Τον Μάρτιο του 2021, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Antonio Guterres γιόρτασε αυτό το επίτευγμα ως «λόγο για ελπίδα και έμπνευση για ολόκληρη την κοινότητα των εθνών».

Ο πρώτος γραμματέας Liu Yuanxue μιλάει με έναν τοπικό χωρικό κατά τη διάρκεια επισκέψεων ρουτίνας στο χωριό Danyang, Wanshan District, Guizhou Province, Απρίλιος 2021.

Η μελέτη μας του Ιουλίου, Στην υπηρεσία του λαού: Η Εξάλειψη της Ακραίας Φτώχειας στην Κίνα (διαβάστε στα ελληνικά), εγκαινίασε μια νέα σειρά με τίτλο Μελέτες για τη Σοσιαλιστική Οικοδόμηση, μέσω της οποίας στοχεύουμε να μελετήσουμε πειράματα στην οικοδόμηση σοσιαλιστικών πρακτικών από την Κούβα στην Κεράλα, Βολιβία στην Κίνα. Το «Στην υπηρεσία του λαού» βασίζεται σε επιτόπιες μελέτες για προγράμματα εξάλειψης της φτώχειας σε διάφορα μέρη της Κίνας και σε συνεντεύξεις με εμπειρογνώμονες που συμμετείχαν σε αυτό το μακροπρόθεσμο έργο. Για παράδειγμα, ο Wang Sangui, κοσμήτορας του Εθνικού Ιδρύματος Έρευνας για την Εξάλειψη της Φτώχειας του Πανεπιστημίου του Renmin, μας είπε πώς η έννοια της πολυδιάστατης φτώχειας είναι κεντρική στην κινεζική προσέγγιση. Η ιδέα έγινε πολιτική μέσω του προγράμματος «τριών εγγυήσεων» του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ασφαλής στέγαση, υγειονομική περίθαλψη, και εκπαίδευση) και «δύο διαβεβαιώσεων» (διατροφή και ένδυση). Αλλά ακόμη και εδώ, η ουσία αυτής της πολιτικής βρίσκεται στις λεπτομέρειες. Όπως το έθεσε ο Wang όσον αφορά το πόσιμο νερό:

Πώς κατατάσσετε το πόσιμο νερό ως ασφαλές; Πρώτον, η βασική απαίτηση είναι να μην υπάρχουν ελλείψεις στην παροχή νερού. Δεύτερον, η πηγή του νερού δεν πρέπει να είναι πολύ μακριά, όχι περισσότερο από είκοσι λεπτά μετ’ επιστροφής για την ανάκτηση του νερού. Τέλος, η ποιότητα των υδάτων πρέπει να είναι ασφαλής, χωρίς επιβλαβείς ουσίες. Απαιτούμε εκθέσεις δοκιμών που επιβεβαιώνουν ότι η ποιότητα του νερού είναι ασφαλής. Μόνο τότε μπορούμε να πούμε ότι το πρότυπο εκπληρώνεται.

Μόλις χαραχθεί μια πολιτική, αρχίζει το πραγματικό έργο της εφαρμογής. Το Κομμουνιστικό Κόμμα (CPC) έστειλε 800.000 στελεχη για να βοηθήσουν τις τοπικές αρχές να ερευνήσουν τα νοικοκυριά για να καταλάβουν το βάθος της φτώχειας στην ύπαιθρο. Στη συνέχεια, το ΚΚ Κίνας εκχώρησε 3 εκατομμύρια στελέχη από τα 95,1 εκατομμύρια μέλη του κόμματος σε 255.000 ομάδες που πέρασαν χρόνια ζώντας σε φτωχά χωριά προσπαθώντας να εξαλείψουν τη φτώχεια και τις κοινωνικές συνθήκες που αυτή δημιούργησε. Μια ομάδα ανατέθηκε σε ένα χωριό, ένα κλιμάκιο σε κάθε οικογένεια.

Οι μελέτες της φτώχειας και οι εμπειρίες των αξιωματούχων οδήγησαν σε πέντε βασικές μεθόδους για την εξάλειψη της φτώχειας: ανάπτυξη της βιομηχανίας, μετεγκατάσταση ανθρώπων, παροχή κινήτρων για οικολογική αντιστάθμιση, εξασφάλιση της δωρεάν ποιοτικής και υποχρεωτικής εκπαίδευσης και παροχή κοινωνικής αρωγής. Ο πιο ισχυρός μοχλός αυτών των πέντε μεθόδων ήταν η βιομηχανική ανάπτυξη, η οποία δημιούργησε μια γεωργική παραγωγή υψηλής έντασης κεφαλαίου (συμπεριλαμβανομένης της επεξεργασίας των καλλιεργειών και της εκτροφής των ζώων), αποκατάσταση γεωργικών εκτάσεων και καλλιέρφεια δασών ως μέρος των συστημάτων οικολογικού αντισταθμίσματος, αναβιώνοντας περιοχές που είχαν γίνει θύματα της υπερεκμετάλλευσης των πόρων. Επιπλέον, δόθηκε έμφαση στην εκπαίδευση των μειονοτικών πληθυσμών και των γυναικών. Ως αποτέλεσμα, μέχρι το 2020, η Κίνα κατατάχθηκε πρώτη στον κόσμο στην εγγραφή των γυναικών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ.

Λιγότερο από το 10% των ανθρώπων που βγήκαν από τη φτώχεια το έκαναν λόγω της μετεγκατάστασης, που ήταν συχνά η πιο δραματική περίπτωση του προγράμματος. Ένας κάτοικος που μετεγκαταστάθηκε, ο Mou’se, περιέγραψε το Atule’er, ένα χωριό στην άκρη ενός βουνού όπου ζούσε πριν μετακινηθεί. «Μου έπαιρνε μισή ημέρα να κατέβω τον γκρεμό για να αγοράσω ένα πακέτο αλάτι», θυμάται. Κατέβαινε στον γκρεμό από μια ανεμόσκαλα, η οποία κρέμονταν επικίνδυνα από την άκρη του γκρεμού. Η μετεγκατάστασή του -μαζί με τις ογδόντα τρεις άλλες οικογένειες που ζούσαν εκεί- του επέτρεψε να έχει πρόσβαση σε καλύτερες εγκαταστάσεις και να ζήσει μια λιγότερο επισφαλή ζωή.

Η εξάλειψη της ακραίας φτώχειας είναι σημαντική, αλλά δεν επιλύει όλα τα προβλήματα. Η κοινωνική ανισότητα στην Κίνα παραμένει σοβαρό πρόβλημα. Αυτά δεν είναι μόνο προβλήματα της Κίνας, αλλά επείγοντα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα στην εποχή μας. Καθώς κινούμαστε προς μια γεωργία εντάσεως κεφαλαίου που απαιτεί λιγότερους αγρότες, τι είδους νοικοκυριά θα παράγουμε που δεν βρίσκονται ούτε σε αγροτικές ούτε σε αστικές περιοχές; Τι είδους απασχόληση μπορεί να δημιουργηθεί για ανθρώπους που δεν είναι πλέον αναγκαίοι σε αυτούς τους τομείς; Μπορούμε να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε για μια μικρότερη εβδομάδα εργασίας, επιτρέποντας περισσότερο χρόνο για να είναι δημόσιοι και κοινωνικοί;

Μια τοπική εταιρεία πώλησης τροφίμων και χρήστης της πλατφόρμας μικρού μήκους βίντεο Yishizhifu παρουσιάζει το μαγείρεμα της στο χωριό Danyang, Wanshan District, Guizhou Province, Απρίλιος 2021.

Η εξάλειψη της φτώχειας δεν είναι κινεζικό σχέδιο. Είναι ο στόχος της ανθρωπότητας. Γι’ αυτό τα κινήματα και οι κυβερνήσεις που έχουν δεσμευτεί σε αυτόν τον στόχο εξετάζουν προσεκτικά το κατόρθωμα του κινεζικού λαού. Ωστόσο, πολλά από τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη ακολουθούν μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση, επιδιώκοντας να αντιμετωπίσουν τη φτώχεια με τη μεταφορά εισοδήματος (όπως υποστηρίζουν αρκετά ερευνητικά ινστιτούτα της Νότιας Αφρικής). Αλλά τα προγράμματα μεταφοράς μετρητών δεν αρκούν. Η πολυδιάστατη φτώχεια απαιτεί περισσότερα από αυτό. Για παράδειγμα, το πρόγραμμα Bolsa Familia της Βραζιλίας, το οποίο εφάρμοσε ο πρώην πρόεδρος Luiz Inácio Lula da Silva, προκάλεσε τεράστιο πλήγμα στην πείνα στη χώρα αυτή, αλλά δεν σχεδιάστηκε για την εξάλειψη της φτώχειας.

Εν τω μεταξύ, στην ινδική πολιτεία της Κεράλα, η απόλυτη φτώχεια μειώθηκε από το 59,79% του πληθυσμού το 1973-74 στο 7,05% το 2011-2012 υπό τη διακυβέρνηση του Αριστερού Δημοκρατικού Μετώπου. Οι μηχανισμοί που οδήγησαν σε αυτήν τη δραματική παρακμή ήταν η αγροτική μεταρρύθμιση, η δημιουργία δημόσιας υγείας και εκπαίδευσης, η δημιουργία ενός δημόσιου συστήματος διανομής τροφίμων, η αποκέντρωση της πολιτικής εξουσίας στις τοπικές αυτοδιοικήσεις, η παροχή κοινωνικής ασφάλειας και πρόνοιας και η προώθηση της δημόσιας δράσης (όπως μέσω των συνεργατικών προγραμμάτων του Kudumbashree). Ο Κυβερνήτης της Κεράλα, Pinarayi Vijayan, δήλωσε πρόσφατα ότι η κυβέρνησή του έχει δεσμευθεί να εξαλείψει την ακραία φτώχεια στην πολιτεία. Η επόμενη μελέτη της σειράς μας για την σοσιαλιστική οικοδόμηση θα επικεντρωθεί στο συνεργατικό κίνημα της Κεράλα, εστιάζοντας στον ρόλο του στην εξάλειψη της φτώχειας, της πείνας και της πατριαρχίας.

Τον Μάρτιο, το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ δημοσίευσε την Έκθεση Δείκτη Αποβλήτων Τροφίμων, η οποία έδειξε ότι περίπου 931 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων διοχετεύονταν σε κάδους απορριμμάτων σε όλο τον κόσμο. Το βάρος αυτού του φαγητού είναι περίπου ίσο με εκείνο των 23 εκατομμυρίων πλήρως φορτωμένων φορτηγών των 40 τόνων. Αν αφήναμε αυτά τα φορτηγά να στέκονται στην περιφέρεια της γης, θα έκαναν ένα δαχτυλίδι αρκετό ώστε να κυκλώσει τη γη επτά φορές, ή για να πάνε βαθιά στο διάστημα, όπου οι δισεκατομμυριούχοι Jeff Bezos και Richard Branson αποφάσισαν να πάνε. Τα 5,5 δισεκατομμύρια δολάρια που δαπάνησε ο Bezos για ένα ταξίδι τεσσάρων λεπτών στο διάστημα θα μπορούσε να είχε ταΐσει 37,5 εκατομμύρια ανθρώπους ή να είχε χρηματοδοτήσει πλήρως το πρόγραμμα COVAX που θα εμβολιάσει δύο δισεκατομμύρια ανθρώπους.

Οι φιλοδοξίες του Bezos και του Branson δεν είναι η ζωή. Η ζωή είναι η κατάργηση της σκληρότητας της ανάγκης.

Στηρίξτε την GuernicaEu μέσω Paypal

Advertisement

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s