Σύνοδος για τον Διεθνισμό Εμβολίων με στόχο την αντιμετώπιση της ανισότητας στον Παγκόσμιο Νότο, της Jyotsna Singh

H Jyotsna Singh είναι μέλος του Κινήματος Λαϊκής Υγείας. Πηγή: Peoples Dispatch

«Από τότε που χτύπησε αυτή η πανδημία, οι περισσότεροι από εμάς στον Τρίτο Κόσμο είμαστε ουσιαστικά εξαρτημένοι από δωρεές εμβολίων από τι; δυτικές χώρες. Ως αποτέλεσμα, έχουμε καταφέρει να εμβολιάσουμε πολύ λίγα άτομα», εξήγησε ο Peter Anyang’ Nyong’o, Κυβερνήτης της επαρχίας Κισούμο της Κένυα στη Σύνοδο για τον Διεθνισμό Εμβολίων που διοργανώθηκε από την Προοδευτική Διεθνή (PI) από 18-21 Ιουνίου. Ο Nyong’o πρόσθεσε, «Πρέπει να βρούμε έναν τρόπο συνεργασίας μεταξύ των αναπτυσσόμενων χωρών, για την ανάπτυξη της δυνατότητας και της ικανότητας παραγωγής εμβολίων για την αντιμετώπιση πανδημιών COVID-19 και μελλοντικών πανδημιών.»

Η Σύνοδος Κορυφής που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο συγκέντρωσε προοδευτικές δυνάμεις από όλο τον κόσμο — κυβερνήσεις χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής, κατασκευαστές, πολιτικούς ηγέτες από χώρες όπως ο Καναδάς, η Ινδία και η Κένυα καθώς και ηγέτες συνδικάτων. Η συγκέντρωση εξέτασε τους λόγους και τις λύσεις για την ακραία ανισότητα εμβολίων που έχει καταλήξει να καθορίσει την παγκόσμια αντίδραση στην πανδημία.

Ορισμένοι αριθμοί ρίχνουν φως στο μέγεθος της ανισότητας. Στις 24 Ιουνίου, περισσότερο από το 64% του πληθυσμού του Ηνωμένου Βασιλείου είχε λάβει τουλάχιστον ένα εμβόλιο. Οι αντίστοιχοι αριθμοί για τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση ανήλθαν σε 53,3% και 48,8%. Αυτό συμβαίνει ενώ το Μεξικό είχε εμβολιάσει το 22,9% και η Βολιβία το 14% του πληθυσμού τους. Οι χώρες της αφρικανικής ηπείρου συγκαταλέγονται μεταξύ των χωρών που πλήττονται περισσότερο. Η Κένυα μπόρεσε να εμβολιάσει μόνο το 1,8% των πολιτών της, ενώ ο αντίστοιχος αριθμός της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό ήταν μόλις 0,05%. Η Κούβα δεν μπορούσε να ξεκινήσει εμβολιασμό μέχρι τα μέσα Μαΐου λόγω των επιπτώσεων του αποκλεισμού των ΗΠΑ. Η χώρα ξεκίνησε εκστρατεία εμβολιασμού μόνο μετά την ανάπτυξη των δικών της εμβολίων, τα οποία πρόσφατα έλαβαν επείγουσα έγκριση από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας.

Τώρα η Κούβα είναι έτοιμη να μοιραστεί αυτά τα εμβόλια και την τεχνολογία τους με άλλες χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Ο ενθουσιασμός των συμμετεχόντων στη σύνοδο κορυφής ήταν αισθητός όσον αφορά τα κουβανικά εμβόλια, Soberana 02 και Abdala, για τα οποία μόλις είχαν κυκλοφορήσει πολλά υποσχόμενα αποτελέσματα δοκιμών φάσης 3. Ένα ακόμα εμβόλιο για το οποίο έγινε επανειλημμένα λόγος είναι η Patria του Μεξικού, το οποίο βρίσκεται σε κλινική δοκιμή φάσης 1 και αναμένεται να είναι έτοιμο για παρασκευή έως το τέλος του 2021.

Αποτελέσματα της Συνόδου

Οι συμμετέχοντες της συνόδου δεσμεύτηκαν σε πέντε βασικούς τομείς για να εξασφαλίσουν ότι τα αναπτυσσόμενα έθνη έχουν πρόσβαση στην απαιτούμενη ποσότητα εμβολίων. Η ανοιχτή συνεργασία πάνω στις τεχνολογίες εμβολίων COVID-19 είναι η πρώτη δέσμευση. Η Κούβα και το Μεξικό δεσμεύονται να συνεργαστούν σε δοκιμές και άδειες για τα εμβόλια τους. Η προσφορά της ανοικτής και όχι αποκλειστικής άδειας εκμετάλλευσης είναι εξαιρετικά σημαντική. Η πλειοψηφία των εμβολίων COVID- 19 δεν είναι διαθέσιμα σε άλλους παρασκευαστές. Οι κάτοχοι διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας έχουν συνάψει συμφωνίες σε περιορισμένη ή αποκλειστική βάση. Ένα παράδειγμα είναι αυτό της AstraZeneca, η οποία έχει διακόψει την παραγωγή σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, με εξαίρεση τις επιλεγμένες συμφωνίες, όπως αυτή με το Ινστιτούτο Ορού της Ινδίας. Το Ινστιτούτο Jenner στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, το οποίο ανέπτυξε το εμβόλιο, είχε αρχικά υποσχεθεί να διαθέσει το εμβόλιο του ελεύθερα σε κάθε παρασκευαστή. Αλλά αργότερα εισήλθε σε μια αποκλειστική συμφωνία με AstraZeneca με την παρότρυνση του Bill και Melinda Gates Foundation. Αυτό συνέβη παρά το γεγονός ότι η έρευνα του εμβολίου Covid της Οξφόρδης / AstraZeneca «ήταν 97% με δημόσια χρηματοδότηση».

Ο Hugo López-Gatell Ramírez, υφυπουργός Πρόληψης και Προαγωγής της Υγείας του Μεξικού, δήλωσε: «Μας ενδιαφέρει να συνεργαστούμε με άλλες χώρες για την παραγωγή και τη διανομή του εμβολίου της Patria. Διερευνούμε τη δυνατότητα ανοικτής αδειοδότησης, όπως αρχικά προοριζόταν για το εμβόλιο Oxford-AstraZeneca.»

Η δεύτερη δέσμευση είναι αυτή της τιμης αλληλεγγύης. «Τα εμβόλια θα είναι προσιτά και η τιμολόγηση θα βασίζεται στην αγοραστική ικανότητα της χώρας», εξήγησε ο Achal Prabhala, ακαδημαϊκός και συντονιστής του προγράμματος AccessIBSA. Είναι μέλος της Προοδευτικής Διεθνούς και συντόνιζει τις συναντήσεις κεκλεισμένων των θυρών μεταξύ των εκπροσώπων των χωρών. Η δέσμευση για την τιμολόγηση είναι σημαντική καθώς οι φαρμακευτικές εταιρείες έχουν ΠΡΟΧΩΡΉΣΕΙ σε αθέμιτες πρακτικές έναντι των αναπτυσσόμενων χωρών. Η Νότιος Αφρική αναγκάστηκε να πληρώσει πάνω από το διπλάσιο τίμημα από την Ευρωπαϊκή Ένωση για το εμβόλιο Oxford-AstraZeneca κατά την έναρξη της κυκλοφορίας του εμβολίου φέτος.

Η τρίτη δέσμευση αφορά τον διαμοιρασμό της ρυθμιστικής ικανότητας για την έγκριση εμβολίων. Η Αργεντινή και το Μεξικό δεσμεύθηκαν να υποστηρίξουν τις ρυθμιστικές αρχές τους σε άλλες χώρες. Η Εθνική Διοίκηση Φαρμάκων, Τροφίμων και Ιατρικής Τεχνολογίας (ANMAT), η ρυθμιστική αρχή της Αργεντινής, υποστηρίζει ήδη το Μεξικό, τη Βολιβία, τον Ισημερινό και την Παραγουάη για να επιταχύνει τη διαδικασία έγκρισης του Sputnik και άλλων εμβολίων. «Επεκτείνουμε αυτήν τη συνεργασία σε όλες τις χώρες του κόσμου – πάνω απ’ όλα, σε αυτές στην περιοχή της Αφρικής», δήλωσε η Δρ. Carla Vizzotti, Υπουργός Υγείας της Αργεντινής.

Η Comisión Federal para la Protección contra Riesgos Sanitarios (COFEPRIS), η ρυθμιστική αρχή του Μεξικού για τα φάρμακα, υποστήριξε την υπηρεσία υγείας της Παραγουάης στην αξιολογηση του ινδικού Covaxin για έγκριση έκτακτης χρήσης, παρόλο που το Μεξικό δεν σχεδιαζε να το χρησιμοποιήσει. Στη σύνοδο κορυφής, το Μεξικό δεσμεύτηκε να διεξάγει τέτοιους ελέγχους και για άλλες χώρες και πρότεινε στις συμμετέχουσες κυβερνήσεις να εξετάσουν μια συλλογική στρατηγική για την οργάνωση και την ανταλλαγή αυτών των αποτελεσμάτων. Αν οι προσπάθειες αυτές στεφθούν με επιτυχία, μπορεί να δημιουργηθεί ένα κοινό ρυθμιστικό μοντέλο υγειονομικής περίθαλψης το οποίο θα μπορούσε να εναρμονιστεί σε πολλές χώρες.

Η τέταρτη δέσμευση αφορά τη συγκέντρωση της παραγωγικής ικανότητας για τη βελτίωση της παραγωγής εμβολίων και ιατρικού εξοπλισμού. Χώρες με σημαντικές δυνατότητες παραγωγής — Αργεντινή, Μεξικό, Βενεζουέλα — δεσμεύθηκαν να επιταχύνουν την παραγωγή ώστε να παράγουν αρκετές δόσεις για εξαγωγή σε άλλες χώρες. Ο Ramírez είπε στη σύνοδο κορυφής ότι το Μεξικό σχεδιάζει να αναβιώσει τα κρατικά του εργαστήρια όπως το BIRMEX, το οποίο μπορεί να παράγει το δικό του υποψήφιο για εμβόλιο καθώς και άλλα.

Ο Pinarayi Vijayan, Πρωθυπουργός της Ινδικής πολιτείας της Κεράλα, δεσμεύτηκε να στηρίξει το Κρατικό Ινστιτούτο Προηγμένης Ιολογίας. Επίσης, δεσμεύτηκε να δώσει εντολή σε επιχειρήσεις του δημόσιου τομέα, όπως η Kerala State Drugs and Manufacturers, να «παράγουν και να εξάγουν φάρμακα.»

Η πέμπτη και τελευταία δέσμευση είναι η συλλογική ανυπακοή για την αμφισβήτηση του μονοπωλίου τω μεγάλων φαρμακοβιομηχανιών που επιβάλλεται μέσω του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Ο υπουργός Εξωτερικών της Βολιβίας, Rogelio Mayta Mayta, κάλεσε σε «μια αξιόπιστη απειλή για το μονοπωλιακό φαρμακευτικό μοντέλο που ισχύει σήμερα». Οι συμμετέχοντες κάλεσαν τις κυβερνήσεις όλου του κόσμου να εκδώσουν υποχρεωτικές άδειες για να σπάσουν το μονοπώλιο της Big Pharma.

Στη σύνοδο σμμυετείχαν επίσης πολιτικοί ηγέτες από ανεπτυγμένες χώρες οι οποίοι αντάλλαξαν εμπειρίες για την ανισότητα στο εσωτερικό των κοινωνιών τους. Η Niki Ashton, μέλος του Κοινοβουλίου για την περιφέρεια Churchill-Keewatinook Aski του Καναδά, ανέφερε ότι σχεδόν το 70% των περιπτώσεων COVID-19 στην επαρχία της ήταν μεταξύ των ιθαγενών, παρόλο που μόνο το 30% του πληθυσμού προερχόταν από αυτές τις κοινότητες. «Πρέπει να είμαστε σαφείς ότι η κυβέρνησή μας εδώ, όπως και αλλού, έχει πάρει συνειδητές αποφάσεις να τοποθετήσει τα κέρδη των εταιρειών πάνω από την ευημερία των ανθρώπων. Αυτό μπορεί επίσης να παρατηρηθεί και στη διανομή του εμβολίου. Η κυκλοφορία του εμβολίου COVID στον Καναδά έχει αμαυρωθεί από καθυστερήσεις, ακυρώσεις και διακοπές», είπε η Ashton. Τόνισε ότι η δημόσια παραγωγή εμβολίων αποτελεί το μοναδικό τρόπο για να υπάρξει πρόοδος. Ο Καναδάς είχε κάποτε τα κρατικά εργαστήρια Connaught Labs, τα οποία παρήγαγαν εμβόλια ευλογιάς τη δεκαετία του 1960. Είχε επίσης στενές επαφές με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής. Ωστόσο, αυτό διαλύθηκε λόγω ιδιωτικοποίησης. Κάλεσε για αναβίωση των δημοσίων εργοστασίων.

Η Προοδευτική Διεθνής βρίσκεται επίσης σε συνομιλίες με την Αφρικανική Ένωση προκειμένου να αποτελέσει μέρος της πρωτοβουλίας.

Μια εναλλακτική λύση βασισμένη στην αλληλεγγύη και τη συνεργασία

Η πλατφόρμα παρέχει νέες ευκαιρίες συνεργασίας σε χώρες που δεν έχουν πρόσβαση σε εμβόλια από ιμπεριαλιστικές και αποικιακές δυνάμεις. Η Yara Harwari, Παλαιστίνια ακτιβίστρια, ακαδημαϊκός και πολιτική αναλύτρια, ενημέρωσε το κοινό για την άρνηση του εμβολιασμού από το Ισραήλ στους Παλαιστινίους. Η Βενεζουέλα έχει αγωνιστεί με τις συνέπειες των κυρώσεων από τις ΗΠΑ και έχει ωφεληθεί σημαντικά από τη συνεργασία με την Κούβα.

Το τελευταίο ενάμισι χρόνια, οι παγκόσμιοι μηχανισμοί απέτυχαν παταγωδώς να καταστήσουν τα εμβόλια διαθέσιμα σε κάθε χώρα σε δίκαιη βάση. Ούτε οι διμερείς διαπραγματεύσεις, ούτε οι πολυμερείς μηχανισμοί όπως το COVAX, δεν έχουν τηρήσει τις υποσχέσεις που έχουν δοθεί. Πέρυσι τον Οκτώβριο, οι κυβερνήσεις της Ινδίας και της Νότιας Αφρικής πρότειναν στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) την απαλλαγή από την πνευματική ιδιοκτησία για τα προϊόντα COVID-19. Ωστόσο, οι πλούσιες χώρες εμπόδισαν την πρόταση χάριν των φαρμακευτικών βιομηχανιών τους και των δικών τους πολιτικών φιλοδοξιών. Η Big Pharma αρνείται να υποχωρήσει από την αδυσώπητη κερδοσκοπία της και οι πρώην αποικιακές δυνάμεις αρνούνται να αφήσουν την πολιτική δύναμη που αντλούν από τον έλεγχο της παραγωγής και των προμηθειών αυτών που έχουν γίνει στρατηγικά αγαθά.

Η σύνοδος κορυφής θύμισε τις αρχές του Κινήματος των Αδεσμεύτων (NAM). Τα κράτη μέλη αντιτάχθηκαν σε όλες τις μορφές αποικιοκρατίας και αποικιοκρατικής καταπίεσης. Ιδρύθηκε με την αλληλεγγύη μετεξύ του Παγκόσμιου Νότου δίνοντας έμφαση στην κυριαρχία των πρώην αποικιών. Συγκεντρώνοντας πλούτο και πόρους από τις αποικίες, οι αποικιοκρατικές χώρες προήγαγαν την επιστήμη και την τεχνολογία τους. Οι σχέσεις εξουσίας συνεχίστηκαν από τότε, ενισχυμένες από το μονοπωλιακό καθεστώς των μεγάλων εταιρειών που κατοχυρώνεται στον ΠΟΕ.

Λόγω των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και άλλων μορφών πνευματικής ιδιοκτησίας, οι χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος εξαρτώνται από τις χώρες υψηλού εισοδήματος για κρίσιμες τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένων εμβολίων και φαρμάκων που σώζουν ζωές. Η μόνη απάντηση σε αυτήν τη θρασύτατη κερδοσκοπία είναι η οικοδόμηση ερευνητικών και παραγωγικών ικανοτήτων και η κατανομή τους στον Παγκόσμιο Νότο.

Αυτό ήταν το πνεύμα της συνόδου κορυφής. Η νέα συμμαχία αποτελεί συνέχεια της Μπολιβαριανής Συμμαχίας για τους Λαούς της Αμερικής μας (ALBA), της διακυβερνητικής οργάνωσης 10 χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής (LAC), η οποία ιδρύθηκε το 2004. Η ALBA βασίστηκε στην ιδέα της κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής ολοκλήρωσης των χωρών της LAC βάσει της συνεργασίας και της αλληλεγγύης. Ελπίζουμε ότι αυτή η εμπειρία θα δώσει δύναμη στην νεοσυσταθείσα συμμαχία του Νότου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s