Η μεταβαλλόμενη προσέγγιση των Αφγανών Ταλιμπάν

Μεταφράσαμε το άρθρου του Farzad Ramezani Bonesh στο Asia Times, σε σχέση με τις αλλαγές στην πολιτική των Ταλιμπάν.

Ο Farzad Ramezani Bonesh είναι ερευνητής και αναλυτής των διεθνών σχέσεων. Είναι αρχισυντάκτης του Διεθνούς Κέντρου Μελετών για την Ειρήνη με έδρα το Ιράν και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Αν και οι Ταλιμπάν περιλαμβάνουν διαφορετικές ομάδες και άτομα, πολλοί αναρωτιούνται πλέον αν βλέπουμε ένα ρεύμα «νεο-Ταλιμπάν» μακριά από την οργάνωση.

Μετά το θάνατο του ηγέτη των Ταλιμπάν Mullah Omar, ο μουλάς Akhtar Mohammad Mansour επιλέχθηκε ως ο νέος επικεφαλής. Ορισμένα εξέχοντα μέλη των Ταλιμπάν υποστήριξαν την εκλογή του, ενώ άλλα την αμφισβήτησαν. Το ίδιο πρόβλημα προέκυψε με την διαδοχή του Hibatullah Akhundzada ως ηγέτη μετά τη δολοφονία του Mansour.

Αλλά φαίνεται ότι με την ηγεσία του Akhundzada, ένα σημαντικό μέρος των πολιτικών ιθυνόντων των Ταλιμπάν έγινε πιο μετριοπαθές. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, αν και ορισμένες από τις πιο ριζοσπαστικές δυνάμεις των Ταλιμπάν ενώθηκαν με άλλα κινήματα όπως το Ισλαμικό Κράτος (ISIS), η μετριοπαθής και ρεαλιστική πτέρυγα φαίνεται να έχει καταφέρει να αλλάξει την προσέγγιση της ομάδας, τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό.

Επίσης, μεγάλος αριθμός παλαιών μελών των Ταλιμπάν έχουν σκοτωθεί κατά τη διάρκεια του πολέμου που διήρκεσε πάνω από δύο δεκαετίες, και έχει έρθει μια νέα γενιά. Αυτοί οι νέοι έχουν καινοτόμες ιδέες, και οι έννοιες της εσωτερικής σταθερότητας και της ειρήνης εναντι του πολέμου είναι πιο κατανοητές γι’ αυτούς.

Οι σχεδόν τρεις δεκαετίες συνεργασίας μεταξύ των Ταλιμπάν και των εξτρεμιστικών ομάδων οδήγησαν τους πρώτους στο συμπέρασμα ότι το Αφγανιστάν ανήκει στους Αφγανούς. Στην πραγματικότητα, οι Ταλιμπάν έχουν ένα πιο μετριοπαθές πλαίσιο, θεωρώντας την τζιχάντ ως μέσο για την ανατροπή της αφγανικής κυβέρνησης και την απέλαση ξένων δυνάμεων, ενώ το Ισλαμικό Κράτος και άλλες εξτρεμιστικές ομάδες έχουν την ιδέα για κυριαρχία στον κόσμο και να δημιουργήσουν ένα ισλαμικό χαλιφάτο.

Για παράδειγμα, ενώ κατά την άποψη του Ισλαμικού Κράτους, το Αφγανιστάν είναι μέρος μιας ευρύτερης περιοχής γνωστής ως Velayat Khorasan, οι Ταλιμπάν εγκατέλειψαν σταδιακά τις διεθνικές τους απόψεις και ιδέες και σκέφτονται ένα ισλαμικό εμιράτο στο ίδιο το Αφγανιστάν, αντί για ένα ισλαμικό χαλιφάτο που εκτείνεται στην περιοχή ή ακόμα και στον κόσμο.

Υπάρχουν επίσης και άλλες σημαντικές διαφορές στη θρησκεία, στις απόψεις για τις μειονότητες, του Ισλαμικού Χαλιφάτου ή του Ισλαμικού Εμιράτου, και ούτω καθεξής. Επομένως, φαίνεται ότι, δεδομένων των μεγάλων απωλειών που υπέστη λόγω των δεσμών της με την Αλ Κάιντα και τον Οσάμα Μπιν Λάντεν (ανατροπή της κυβέρνησης των Ταλιμπάν), η ομάδα δεν επιθυμεί τώρα το Αφγανιστάν να αποτελέσει πεδίο μάχης μεταξύ άλλων κινημάτων. Ως εκ τούτου, έχει διαχωριστεί από τις διεθνείς τρομοκρατικές ομάδες.

Από την άποψη αυτή, πρέπει να σημειωθεί ότι οι Ταλιμπάν έχουν πλέον καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η χρονική στιγμή της απόσυρσης των ξένων στρατευμάτων από το Αφγανιστάν συνδέεται σημαντικά με τη διακοπή των δεσμών μεταξύ των Ταλιμπάν και ομάδων όπως η Αλ Κάιντα.

Κυριαρχία της πολιτικής φατρίας
Οι Ταλιμπάν μπορούν να θεωρηθούν ότι είναι χωρισμένοι σε στρατιωτικές και πολιτικές φατρίες, αλλά κατά τη διάρκεια των δύο δεκαετιών σύγκρουσης με την κυβέρνηση και τη Δύση, η πολιτική φατρία φαίνεται να έχει ξεπεράσει το στρατιωτικό σκέλος.

Ανοχή άλλων Αφγανικών φυλών
Οι Ταλιμπάν κατείχαν κάποτε περίπου το 90% του εδάφους του Αφγανιστάν. Φαίνεται να έχουν φτάσει λίγο-λίγο στο σημείο να έχουν καταλάβει ότι οποιαδήποτε δύναμη στο Αφγανιστάν που έχει ζητήσει να έχει το μονοπώλιο δεν έχει επιτύχει, επομένως μια ευρέως αποδεκτή κυβέρνηση είναι απαραίτητη. Ως εκ τούτου, η ομάδα προσπαθει να καθιερωθεί ως σημαντικό μέρος της αφγανικής κοινωνίας, όχι ως το σύνολο της.

Εν προκειμένω, φαίνεται ότι οι Αφγανοί Ταλιμπάν σκοπεύουν να διορθώσουν ορισμένες από τις τάσεις του παρελθόντος στις σχέσεις τους με εθνοτικές και θρησκευτικές μειονότητες, όπως οι Σιίτες και οι Χαζάροι. Στην πραγματικότητα, οι Ταλιμπάν (τακτικά ή στρατηγικά) αποφάσισαν να εμπλέξουν τις υπόλοιπες φυλές στην διακυβέρνηση, και προσπάθησαν ακόμα και να στρατολογήσουν μέλη από φυλές άλλες από την πλειονότητα των Παστούν, όπως οι Τατζίκοι, οι Χαζάροι και οι Ουζμπέκοι.

Ο ρόλος του Πακιστάν
Για δυόμισι δεκαετίες, το Πακιστάν διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη θέση των Αφγανών Ταλιμπάν, και πολλοί έχουν συνδέσει τους Ταλιμπάν ακόμα και με μια δομική σχέση με την Υπηρεσία Πληροφοριών του Πακιστάν. Αλλά την τελευταία δεκαετία περίπου, οι Αφγανοί Ταλιμπάν δεν φαίνονταν πλέον να είναι στρατηγικό εργαλείο για τον Πακιστανικό στρατό για να προωθήσει την πολιτική ασφαλείας του προς το Αφγανιστάν.

Στην πραγματικότητα, οι Αφγανοί Ταλιμπάν ορισμένες φορές έχουν διαφορετικά συμφέροντα από το Πακιστάν στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, όπως η αναγνώριση της γραμμής Durand και ούτω καθεξής. Εν τω μεταξύ, οι Ταλιμπάν φαίνεται ότι επιδιώκουν να καθορίσουν τα δικά τους συμφέροντα στη γεωγραφία του Αφγανιστάν κατανοώντας τα εθνικά συμφέροντα του Πακιστάν.

Εμπλοκή της Καμπούλ με τους Ταλιμπάν
Η κυβέρνηση του Αφγανιστάν μπόρεσε να βοηθήσει στη μείωση της εξουσίας των Ταλιμπάν και να προκαλέσει εσωτερικές συγκρούσεις εντός της ομάδας με μέτρα όπως οι ειρηνευτικές συνομιλίες και η συμμετοχή πιο μετριοπαθών μελών των Ταλιμπάν στην κυβέρνηση. Αυτό έχει οδηγήσει τη μεσαία τάξη των Ταλιμπάν να είναι πιο πρόθυμη να δεχτεί την αλλαγή.

Ο ρόλος των περιφερειακών και διεθνών δυνάμεων
Η εδώ και δεκαετίες κατανόηση των εξελίξεων στο εσωτερικό της χώρας από το Αφγανιστάν, η έλλειψη επίσημης αναγνώρισης από τις περισσότερες χώρες τη δεκαετία του 1990 και η σχέση με περιφερειακούς και ισλαμικούς παράγοντες και θεσμούς, οδήγησαν τους Ταλιμπάν στο συμπέρασμα ότι οι ξένοι παράγοντες ενδιαφέρονται μόνο για την εφαρμογή των δικών τους πολιτικών στο Αφγανιστάν. Από την άλλη πλευρά, η υποστήριξη ξένων παραγόντων κατά του Ισλαμικού Κράτους οδήγησε σε συνομιλίες με παράγοντες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, η Κίνα και το Ιράν.

Εν τω μεταξύ, οι Ταλιμπάν, καταφεύγοντας σε σοβαρή διπλωματία και πραγματικές διαπραγματεύσεις, δεν βάζουν, όπως στο παρελθόν, όλα τους τα αυγά στο καλάθι μιας συγκεκριμένης χώρας, και επομένως προσπαθούν να συνδεθούν με ένα ευρύ φάσμα εθνών που κυμαίνονται από την Ανατολική Ασία έως τη Δύση.

Σύγχρονες παγκόσμιες αξίες
Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, οι Ταλιμπάν προσπάθησαν να χρησιμοποιήσουν μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως το Facebook και το Twitter για να διαδώσουν μηνύματα σε αρκετές γλώσσες ​ ​ και να επικοινωνήσουν μεσω WhatsApp, το Viber και το Telegram. Έτσι, οι Ταλιμπάν έχουν συχνά τροποποιήσει τη δημόσια εικόνα και τις δημόσιες σχέσεις τους, παρουσιάζοντας τους εαυτούς τους ως ένα πιο σύγχρονο και λιγότερο ριζοσπαστικό κίνημα από ό,τι στο παρελθόν.

Επίσης, με τις εκτεταμένες κοινωνικές και πολιτιστικές εξελίξεις στο Αφγανιστάν, το σώμα των Αφγανών Ταλιμπάν έχει αλλάξει, και τα νέα μέσα ενημέρωσης και τα εικονικά δίκτυα έχουν αποδειχθεί κάπως αποτελεσματικά στην αλλαγή της στάσης τους.

Επιπλέον, η αυξημένη εμπειρία των ηγετών των Ταλιμπάν με άλλα ισλαμικά κράτη και το μεγάλο χάσμα μεταξύ θεωρίας και πρακτικής φαίνεται να τους οδήγησε να συνειδητοποιήσουν ότι η αποδοχή των δικαιωμάτων των γυναικών, της εκπαίδευσης και των σύγχρονων ερμηνειών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σύμφωνα με τις ισλαμικές αρχές είναι ουσιώδους σημασίας.

Διορατικότητα

Μετά την ανατροπή του καθεστώτος των Ταλιμπάν, η ελευθερία της έκφρασης, η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, η απόλαυση των βασικών δικαιωμάτων των γυναικών, και ούτω καθεξής, άλλαξε το πρόσωπο του Αφγανιστάν στο σύνολό του. Εν τω μεταξύ, πρέπει να παραδεχθούμε ότι οι σημερινοί Ταλιμπάν είναι πολύ διαφορετικοί από τους εξτρεμιστές και τους ριζοσπάστες της δεκαετίας του 1990.

Εν τω μεταξύ, ωστόσο, δεν υπήρξε ουσιαστική αλλαγή στην άποψη των Ταλιμπάν για διάφορα κοινωνικά, πολιτικά και πολιτιστικά θέματα. Αλλά το πολιτικό τμήμα των Ταλιμπάν φαίνεται τώρα να κυριαρχεί στη στρατιωτική φατρία, ενώ ταυτόχρονα βλέπουμε λιγότερο ιδεολογικό (ισλαμικό) χρώμα και αυξανόμενο εθνικισμό στην ομάδα. Στην πραγματικότητα, οι αλλαγές στους Ταλιμπάν συνεχίζονται σε διάφορα επίπεδα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s