Αντίο στο Θεό της Πανούκλας

Μεταφράσαμε το εβδομαδιαίο δελτίο του Vijay Prashad, Ινδού ιστορικού, δημοσιογράφου και διευθυντή της Τριηπειρωτικής: Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών*.

Στις 30 Ιουνίου 1958, ο Mao Tse-tung διάβασε στο Renmin Ribao (Εφημερίδα των Πολιτών) ότι η σχιστοσωμίαση – ή η βιλαρζίωση- είχε εξαλειφθεί στο Yukiang (επαρχία Jiangxi). Ήταν τόσο εμπνευσμένος που έγραψε ένα ποίημα με τίτλο «Αντίο στο Θεό της Πανούκλας»:

Εκατοντάδες χωριά πνίγηκαν από τα αγριόχορτα, οι άνθρωποι χαραμίστηκαν.
Χιλιάδες σπίτια ερημωμένα, φαντάσματα έψαλλαν πένθιμα.

Ρωτάμε το Θεό της Πανούκλας, «Πού είσαι δεμένος;»
Οι χάρτινες μαούνες ανάβουν και το φως των κεριών φωτίζει τον ουρανό.

Ο Mao μεγάλωσε στο Shaoshan (επαρχία Hunan), όπου γνώριζε στενά το τρόμο της βιλαρζίωσης και τις συνεχείς επιδημίες που ξέσπαγαν στην αγροτική Κίνα για εκατοντάδες χρόνια. Ο Shi Daonan (1765-1792), που σκοτώθηκε από την πανούκλα, έγραψε το ποίημα «Θάνατος των Αρουραίων»:

Οι άνθρωποι μοιάζουν με φαντάσματα.
Τα φαντάσματα μάχονται ενάντια στο ανθρώπινο πνεύμα.
Οι άνθρωποι που συναντιούνται στο φως της ημέρας είναι φαντάσματα.
Τα φαντάσματα που συναντήθηκαν το σούρουπο είναι άνθρωποι.

Οι κομμουνιστές ήταν αποφασισμένοι να εξαλείψουν την ασθένεια. Τη δεκαετία του 1930, ο Μάο προσχώρησε στην Επιτροπή Δημόσιας Υγείας του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Το 1934, όταν ήταν στη σοβιετική Τζιάνξι, ο Μάο έθεσε τη δημόσια υγεία στην κορυφή της λίστας για κομματική εργασία. Όταν οι κομμουνιστές ήταν στο Yan’an, η κυβέρνησή τους διέθεσε ένα εντυπωσιακό 6% του προϋπολογισμού της στην υγειονομική περίθαλψη, η οποία ήταν ευθύνη της επιτροπής δημόσιας υγείας. Η παλιά άθλια παραμέληση της κοινωνικής ζωής για εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους έπρεπε να αντιστραφεί. Αυτό θα απαιτούσε όχι μόνο την κατάληψη της κρατικής εξουσίας, αλλά και το κάλεσμα για δημόσια δράση.

Urban sanitation, 1952.
Αστική αποχέτευση, 1952.

Το 1950, η νέα κομμουνιστική κυβέρνηση της Κίνας διεξήγαγε το Πρώτο Εθνικό Συνέδριο Υγείας, το οποίο υιοθέτησε τέσσερις βασικές αρχές:

  1. Οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας θα πρέπει να υπηρετούν πρωτίστως τις μάζες των αγροτών και των εργαζομένων.
  2. Η πρόληψη των ασθενειών είναι το κλειδί.
  3. Οι παραδοσιακοί και σύγχρονοι γιατροί πρέπει να προωθηθούν εξίσου.
  4. Το υγειονομικό έργο θα πρέπει να διεξάγεται μέσω μαζικών εκστρατειών με την ενεργό συμμετοχή των ιατρών.

Το Μάρτιο του 1952, το Κομμουνιστικό Κόμμα δημιούργησε μια επιτροπή πρόληψης επιδημιών και ξεκίνησε την Πατριωτική Εκστρατεία για τη Δημόσια Υγεία. Η εγκεφαλομυελίτιδα, η ελονοσία, η ιλαρά, ο τυφοειδής και η βιλαρζίωση ελέγχθηκαν ή εξαλείφθηκαν σε μεγάλο βαθμό. Η εκστρατεία θα αποτελέσει τελικά τη βάση για τη Δήλωση Alma Ata του 1978 για την Πρωτοβάθμια Υγειονομική Περίθαλψη. Στις 5 Ιουλίου 2017, η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) έδωσε στην κινεζική κυβέρνηση το Τιμητικό Βραβείο Υποδείγματος για τη Διακυβέρνηση στον Τομέα της Υγείας για την εν λόγω εκστρατεία.

Take actions to prevent respiratory diseases, 1970.
Λήψη μέτρων για την πρόληψη αναπνευστικών ασθενειών, 1970.

Οι παλαιές ασθένειες της πανώλης και της χολέρας έχουν ξεπεραστεί σε μεγάλο βαθμό στην Κίνα χάρη στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, αλλά έχουν φτάσει νέες ασθένειες, και κάποιες από αυτές είναι καταστροφικές. Ο νέος κορονοϊός είναι μια από αυτές, και είναι ο δημιουργός του Μεγάλου Κλειδώματος. Τα πρώτα πραγματικά στοιχεία του ιού ήρθαν στους γιατρούς του Wuhan στα τέλη Δεκεμβρίου. Το ανέφεραν στους διευθυντές του νοσοκομείου τους, οι οποίοι στη συνέχεια ενημέρωσαν τις εθνικές επιτροπές υγείας τους· Εντός ημερών, η κινεζική κυβέρνηση ενημέρωσε την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας. Εβδομάδες μετά το ξέσπασμα, η κυβέρνηση έκλεισε την επαρχία Hubei, συμπεριλαμβανομένης της πόλης Wuhan, και κινητοποίησε τόσο κρατικούς πόρους όσο και τη δημόσια δράση για να σπάσει την αλυσίδα της μόλυνσης. Οι τέσσερις αρχές από το Εθνικό Συνέδριο Υγείας του 1950 τέθηκαν σε πράξη, καθώς η Κίνα πολέμησε τον ιό.

Ο ΠΟΥ προειδοποίησε τον κόσμο για τη θνησιμότητα του ιού στις αρχές Ιανουαρίου και κήρυξε δημόσια έκτακτη ανάγκη στις 30 Ιανουαρίου. Εκείνη την ημέρα, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ είπε, «πιστεύουμε ότι τα έχουμε όλα υπό έλεγχο». Οι κυβερνήσεις της αστικής τάξης αντέδρασαν σπασμωδικά καθώς οι ηγέτες τους -όπως ο Τραμπ και ο Βραζιλιάνος Ζαΐρ Μπολσονάρου- βάσιζαν τις αποφάσεις τους στις αυταπάτες της φαντασίας και όχι στα ψυχρά γεγονότα της επιστήμης. Κατά τη διάρκεια του Ιανουαρίου, του Φεβρουαρίου και του Μαρτίου, ο Τραμπ υποβάθμιζε την απειλή. Η ροή του στο twitter παρέχει όλες τις απαραίτητες αποδείξεις. Στις 9 Μαρτίου, ο Τραμπ παρομοίασε τον ιό με την κοινή γρίπη. «Σκεφτείτε το!», έγραψε. Δύο ημέρες αργότερα, ο ΠΟΥ κήρυξε παγκόσμια πανδημία. Στις 13 Μαρτίου, ο Τραμπ κήρυξε εθνική έκτακτη ανάγκη. Αυτό συνέβη έξι εβδομάδες μετά την κήρυξη δημόσιας έκτακτης ανάγκης από τον ΠΟΥ.

Κι όμως, ο Τραμπ πυροδότησε μια επικίνδυνη αντίδραση στην κρίση, αποφασίζοντας να κατηγορήσει την Κίνα (και τον ΠΟΥ), αντί τον θανατηφόρο ιό ή την κατάρρευση των κρατικών θεσμών στις πολιτείες του Βόρειου Ατλαντικού και την ανικανότητα των κυβερνήσεών τους.

Οι συνάδελφοί μου Weiyan Zhu, Du Xiaojun, και εγώ ερευνήσαμε προσεκτικά πώς οι κινεζικές αρχές έμαθαν για τον ιό, πώς οι πληροφορίες για τον ιό πήγαν στον ΠΟΥ και στον κόσμο, και πώς οι Κινέζοι κατάφεραν να σπάσουν την αλυσίδα της μόλυνσης. Η έρευνά μας, βασισμένη κυρίως σε κινεζικές πηγές, παρέχει ένα αντίδοτο στην σινοφοβία του Τραμπ και των άλλων κυβερνήσεων της αστικής τάξης. Κεντρικό στοιχείο της ανάλυσής μας είναι η έννοια του CoronaShock. Πρόκειται για έναν όρο που αναφέρεται στο πώς ο ιός έπληξε τον κόσμο με μεγάλη καθηλωτική δυναμική. Αναφέρεται στο πώς κατέρρευσε η κοινωνική τάξη στο αστικό κράτος, ενώ η κοινωνική τάξη στα σοσιαλιστικά μέρη του κόσμου φαινόταν πιο ανθεκτική.

Διαβάστε το φυλλάδιο μας, το οποίο μπορείτε να διαβάσετε ή να κατεβάσετε από την διεύθυνσή μας στο διαδίκτυο.

Noureddine Daifallah, Hommage-à-Imam-Al-Jazouli, 2014.
Noureddine Daifallah, Hommage-à-Imam-Al-Jazouli, 2014.

Ο Abdallah El Harif, ηγέτης του Δημοκρατικού Δρόμου(Μαρόκο), μου μίλησε αυτή την εβδομάδα για το CoronaShock:

Τι μας διδάσκει το Covid-19;

-Το Covid-19 αποκαλύπτει την αποτυχία του καπιταλισμού. Οι μεγάλες καπιταλιστικές χώρες -ιδίως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία- δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν την παγκόσμια πανδημία. Βάζουν τα συμφέροντα του κεφαλαίου πάνω από τις ζωές των ανθρώπων. Υπάρχει απώλεια αξιοπιστίας των πολιτικών συστημάτων των αστικών κρατών: Απέτυχαν να σώσουν τους ανθρώπους, και στη συνέχεια αναγκάζουν τους ανθρώπους να πληρώσουν την απάντηση τους στην πανδημία με δημόσιους πόρους και όχι με φόρους στους πλουσιότερους. Μετά τη νεοφιλελεύθερη πολιτική, οι κυβερνήσεις αυτές αποσάθρωσαν τη δημόσια υγειονομική περίθαλψη και καταδίκασαν τους πληθυσμούς τους απέναντι στον ιό. Όχι μόνο αυτό, αλλά ο ιός έχει δείξει την ηθική κατάρρευση του καπιταλισμού. Απόδειξη γι’ αυτό ήταν ο εγκληματικός τρόπος με τον οποίο εγκατέλειψαν τους ηλικιωμένους και εμβάθυναν τους αποκλεισμούς κατά της Κούβας, του Ιράν και της Βενεζουέλας (συμπεριλαμβανομένης της άρνησης να επιτραπεί στη Βενεζουέλα πρόσβαση σε πακέτα βοήθειας του ΔΝΤ).

Ποια είναι η αίσθηση σας για την κινεζική απάντηση στον ιό;

-Η Κίνα κατάφερε να νικήσει τον ιό, επειδή η κυβέρνηση έλαβε γρήγορα, αποτελεσματικά και κατάλληλα μέτρα. Κινητοποίησαν πόρους επειδή θεωρούσαν τις ανθρώπινες ζωές προτεραιότητα. Το ισχυρό κινεζικό σύστημα δημόσιας υγείας -το οποίο προσανατολίζεται στην εξυπηρέτηση των πολιτών- διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο. Η Κίνα και η Κούβα μας δίδαξαν την αλληλεγγύη και τον διεθνισμό, καθώς έστελναν ιατρικές ομάδες σε όλο τον κόσμο για να καταπολεμήσουν τον ιό.

Είμαστε τώρα μάρτυρες της εδραίωσης ενός διπολικού συστήματος. Υπάρχει ο πόλος των ΗΠΑ, ο οποίος έχει τις ρίζες του στη στρατιωτική δύναμη, την επιβολή του δολαρίου ως παγκόσμιο νόμισμα, τον έλεγχο των ΗΠΑ στην οργάνωση της παγκόσμιας οικονομίας και χρηματοδότηση, και ούτω καθεξής. Από την άλλη πλευρά, ο ανερχόμενος πόλος εκπροσωπείται από την Κίνα, η οποία βασίζεται σε μια ισχυρή, κυρίαρχη και ανοικτή ακόμα οικονομία. Οι Κινέζοι δεν έχουν στρατιωτικές φιλοδοξίες και δεν ξεκινούν πολέμους εναντίον άλλων λαών. Σέβονται το διεθνές δίκαιο και συνάπτουν εμπορικές -όχι ιμπεριαλιστικές- συμφωνίες με άλλες χώρες. Ο πόλος των ΗΠΑ βλέπει την επιδείνωση της ηγεμονίας του, και έτσι ξεσπάει στην Κίνα. Οι στόχοι μιας κυβέρνησης όπως του Τραμπ είναι να εκτρέψει την κοινή γνώμη στο εσωτερικό της χώρας του από τα δικά της εγκλήματα στην αντιμετώπιση της πανδημίας, ρίχνοντας την ευθύνη στην Κίνα.

Ποια είναι η ελπίδα σας για το μέλλον;

-Η ανθρωπότητα βρίσκεται σε σταυροδρόμι: είτε θα επιλέξει τη βαρβαρότητα ή τη συνεργασία και την αλληλεγγύη. Η επιστημονική και τεχνολογική επανάσταση ανέπτυξε σε τεράστιο βαθμό τις παραγωγικές δυνάμεις. Έχει δημιουργήσει τη βάση ώστε όλοι οι άνθρωποι να μπορούν να ζουν με αξιοπρέπεια, αλλά αυτό κατασπαταλείται από την ανήθικη συσσώρευση πλούτου από λίγους καπιταλιστές. Αγωνιζόμαστε να βάλουμε τους ανθρώπους στο επίκεντρο, όχι το κεφάλαιο. Αυτό απαιτεί την οικοδόμηση πολιτικής δύναμης όλων των δυνάμεων που αντιτίθενται στον ιμπεριαλισμό και που επιθυμούν να οικοδομήσουν έναν ανώτερο ανθρώπινο πολιτισμό που εγγυάται την ανάπτυξη των ικανοτήτων όλων των ανθρώπων.

Σε μια πρόσφατη συνομιλία μαζί μου, ο επαναστατικός μουσικός Roger Water – των Pink Floyd – αντικατόπτρισε αυτό που είπε ο Abdallah Harif για το δίλημμα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα: είτε βαρβαρότητα είτε συνεργασία: «Μπορούμε να προχωρήσουμε σώζοντας αυτόν τον εύθραυστο πλανήτη που ονομάζουμε πατρίδα, μόνο εάν συνεργαστούμε, αντί να πολεμούμε ο ένας τον άλλο».

Ο Li Zhong, ζωγράφος στη Σαγκάη, έκανε 129 υδατογραφήματα κατά τη διάρκεια του ενάμισι μήνα της καραντίνας του, προς τιμήν των εργατών και του λαού του Wuhan. Πάνω από δύο κάθε μέρα. Οι πίνακές του διακοσμούν το φυλλάδιο μας για την Κίνα και το CoronaShock(το οποίο μπορείτε να διαβάσετε εδώ). Ο Tings Chak, ο κύριος σχεδιαστής μας, συναντήθηκε με τον Li Zhong στη Σαγκάη. Η συνομιλία τους εντυπώνεται στο τέλος του φυλλαδίου.

-«Τι πρέπει να κάνουν οι καλλιτέχνες;», ρώτησε ο Tings τον Λι Ζονγκ.

-«Μπορούν να αντικατοπτρίζουν την κατάσταση θετικά», ανέφερε. «Πρέπει να είναι αληθείς. Να μην κατηγορούν άλλες χώρες ή διαδίδουν παραπληροφόρηση, διότι η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να νικήσουμε τον ιό, ο οποία απαιτεί την ενότητά μας».

Θέλουμε να τραγουδήσουμε το αντίο στο Θεό της Κορόνα. Το αντίο στο Μεγάλο Κλείδωμα.

*Η Τριηπειρωτική Διάσκεψη ήταν ένα συνέδριο επαναστατικών κινημάτων από την Αφρική, την Ασία και τη Λατινική Αμερική, που ιδρύθηκε τον Ιανουάριο του 1966 στην Κούβα. Η διάσκεψη προέκυψε από τα κράτη που εξήλθαν από το αντιαποικιακό κίνημα και δημιούργησαν το Κίνημα των Αδεσμεύτων(NAM), αλλά και κινήματα με ημιτελείς αντιαποικιοκρατικούς πολέμους εθνικής απελευθέρωσης, τα οποίοι είχαν πιο ριζοσπαστικό πρόταγμα και τα οποία είχαν συγκεντρωθεί το 1957 στον Αφρικανο-ασιατικό Λαϊκό Οργανισμό Αλληλεγγύης (AAPSO).

Η Τριηπειρωτική Διάσκεψη έθεσε στόχους, την ειρήνη και το σοσιαλισμό, όπως και να χρησιμοποιηθούν όλα τα μέσα που θα οδηγούσαν σε αυτόν τον στόχο.

Η Τριηπειρωτική: Το Ινστιτούτο Κοινωνικής Έρευνας, αποτελεί συνέχεια της κληρονομιάς της Τριηπειρωτικής Διάσκεψης.

Στο πλαίσιο της προσπάθειας διεθνιστικής επαφής με τα αντιιμπεριαλιστικά επαναστατικά κινήματα του κόσμου, η GuernicaEu ανακοίνωσε στις 3 Απριλίου 2020 την συνεργασία με την Τριηπειρωτική: Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών, για την μετάφραση στα ελληνικά των εβδομαδιαίων δελτίων της.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s